Het nut van het spelen van schaakvarianten

Inmiddels is het bij mijn schaaklessen vaste prik: elke laatste les voor een vakantie spelen we schaakvarianten. Door de meeste leerlingen wordt hier al weken van te voren naar uitgekeken. Voor mij als docent is het ook handig omdat kinderen vlak voor de vakantie vaak wat meer moeite hebben om zich te concentreren en dan werkt het beter om ze zelf lekker te laten spelen.

Maar daarnaast heeft het spelen van varianten als dobbelschaak, raindropchess en moerasschaak ook duidelijk een educatieve functie. Kinderen leren ‘out-of the-box’ denken en moeten zich snel aanpassen aan de nieuwe regels. Ook schaakinhoudelijk worden vaardigheden aangeleerd. Een heel mooi voorbeeld is het spel spookschaak. Bij deze variant mogen stukken waar al mee gezet is en die ongedekt staan door de tegenstander van het bord gespookt worden. Spelenderwijs leren de leerlingen dat ze hun stukken moeten verdedigen.image

Een ander idee is om de kinderen zelf schaakvarianten te laten verzinnen. Hier kunnen ze hun creativiteit goed in kwijt. Maar ze moeten ook zorgen dat ze hun schaakvorm goed aan hun klasgenoten kunnen uitleggen. Dit heeft al varianten als in-de-war-schaak en picknickschaak opgeleverd.

Adrey Caljé heeft het boek Schaakvarianten geschreven, met daarin 50 varianten. Wat mij betreft een onmisbaar boek voor elke schaaktrainer!